Hồi đó, vào một buổi chiều mùa hè tháng 7/2024, mình gọi điện cho mentor của mình và nói với chị rằng đến tháng 6/2025, em sẽ nghỉ việc hoàn toàn. Qua điện thoại, mình cảm nhận được sự ngạc nhiên lẫn hoài nghi trong giọng nói của chị - một phản ứng hoàn toàn dễ hiểu. Ai mà tin được một người luôn năng động, luôn dồn hết năng lượng vào công việc lại có thể buông xuống tất cả như vậy?

Đó là mùa hè năm 2024 - thời điểm mình trải qua cơn khủng hoảng đầu tiên ở tuổi 30. Và nó không phải là duy nhất. Sau đó, mình lần lượt nhấn chìm bản thân vào thêm hai đợt khủng hoảng khác vào tháng 12/2024 và tháng 2/2025. Ba lần vấp ngã, ba lần phải đối mặt với những cảm xúc mà trước đây mình chưa bao giờ nghĩ mình sẽ phải trải qua.

Nó thật sự rất tệ. Mình khóc nhiều đến mức không thể kiểm soát được. Những giọt nước mắt cứ tuôn ra không ngừng, như thể chúng đang mang theo tất cả sự kiệt sức, áp lực và những câu hỏi không lời đáp mà mình đã gồng mình chịu đựng suốt bấy lâu. Sau hơn 10 năm chinh chiến khắp nơi, luôn tự mình vượt qua mọi thử thách, đây cũng là thời gian hiếm hoi mình tìm đến hai người bạn thân để nói chuyện, để thật lòng thừa nhận rằng: “Tao đang rất tệ“.

Tháng 7/2025, mình vẫn cố gắng thử sức với “nghiệp tư bản” sau khi rời công ty cũ, nghĩ rằng có thể ngọn lửa đam mê vẫn còn đâu đó. Nhưng thật tiếc, mình nhận ra mình đã hết lửa thiệt sự rồi. Ngọn lửa mà từng cháy bừng bừng trong mỗi dự án, mỗi thử thách giờ chỉ còn là tro tàn. Thế là quyết định đã rõ ràng - mình “tự do“ luôn!

Khi thân – tâm đồng thanh lên tiếng

Nhìn lại quãng thời gian vừa rồi, mình nhận ra rằng những gì mình trải qua thực chất là biểu hiện của các hội chứng tâm lý phổ biến trong xã hội hiện đại, mà không phải ai cũng dám thừa nhận. Theo các nghiên cứu khoa học, khi đối diện với nhiều áp lực kéo dài, cơ thể và tâm trí dễ rơi vào trạng thái gọi là “burnout” (kiệt sức tinh thần) hoặc “adjustment disorder” (rối loạn thích nghi), đặc biệt dễ xuất phát ở ngưỡng 30, khi kỳ vọng xã hội và bản thân chồng chất lên vai.

Các biểu hiện như mất ngủ, cảm giác mất phương hướng, buồn bã kéo dài, thiếu động lực – đều là triệu chứng điển hình. Cũng trong giai đoạn này, nhiều người gặp khủng hoảng hiện sinh “existential crisis”, đặt ra loạt câu hỏi về ý nghĩa của thành tựu, công việc, và sự tồn tại của chính mình.

Chuyên gia tâm lý học lâm sàng cho rằng, để vượt qua những giai đoạn như vậy, điều quan trọng nhất không phải là ép buộc bản thân phải “ổn”, mà là cho phép mình được yếu đuối, được chậm lại và được tìm kiếm sự hỗ trợ. Bản thân mình cũng nhận ra, đi trị liệu vật lý không chỉ chữa lành thân thể mà còn như một cách tâm lý trị liệu – giúp mình kết nối lại với bản thân, nhìn nhận cảm xúc, và từng bước xây dựng lại nguồn năng lượng bên trong.

Khi cơ thể lên tiếng

Nghỉ việc rồi, nghe lời mẹ đi học lái xe hơi - một kế hoạch tưởng chừng bình thường - thì tình cờ làm cho chiếc vai của mình trở nên đau nặng nề một cách bất thường. Cơn đau không chỉ là thoáng qua, mà kéo dài và ngày càng trầm trọng hơn. Kết quả chụp MRI hồi tháng 9/2025 không ngoài dự đoán của mình: thoát vị đĩa đệm, thoái hóa đốt sống cổ.

Mình cũng buồn, nhưng phải thật lòng thừa nhận rằng đó là hậu quả tất yếu của việc ôm đồm quá nhiều hoạt động lúc trẻ. Những năm tháng không ngừng nghỉ, luôn chạy đua với thời gian, luôn đặt deadline và công việc lên trên sức khỏe của chính mình. Cơ thể đã im lặng chịu đựng rất lâu, và giờ nó đang lên tiếng theo cách của nó.

Gần hai tháng qua, mình bắt đầu vận hành cuộc sống theo một cách hoàn toàn khác biệt. Đi MRT và bus thay vì đi xe máy hay tự lái xe để hạn chế sự dằn xóc và áp lực khi điều khiển phương tiện. Không làm việc quá 30 phút cho một đợt, nghỉ ngơi đầy đủ giữa các khoảng thời gian. Ngủ nghiêng, vận động nhẹ nhàng nhưng đều đặn, và quan trọng nhất là uống nước nhiều để hỗ trợ quá trình phục hồi.

Ngoài giờ đi dạy và đi học, việc gặp bác sĩ ba buổi mỗi tuần được sắp xếp vào lịch của mình như một thói quen không thể thiếu. Mỗi buổi điều trị không chỉ là chăm sóc thân thể, mà còn là thời gian mình học cách lắng nghe chính mình. Mình đã sống chậm nhất trong 32 năm cuộc đời - và lần đầu tiên, mình cảm thấy điều đó không hề tồi tệ.

Những giá trị vô hình

Thoáng cái mà sắp hết năm rồi. Nhìn lại, mình cũng chưa làm được gì “to tát” ngoài buồn bã, đau bệnh và xài tiền. Không có thành tích nổi bật nào để khoe, không có dự án lớn nào để tự hào, không có con số doanh thu ấn tượng nào để chia sẻ trên mạng xã hội.

Nhưng thay vào đó, mình lại tích lũy được những giá trị tinh thần khác - những thứ mà trước đây mình chưa bao giờ nghĩ là quan trọng.

Đi dạy, gặp gỡ nhiều học trò với những câu chuyện, hoàn cảnh và ước mơ khác nhau. Mỗi buổi học không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là cơ hội để mình phát triển năng lực mới, nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, và tìm thấy ý nghĩa trong việc góp phần vào hành trình của người khác. Thay đổi công việc và môi trường giúp mình nhận ra rằng sự nghiệp không chỉ có một con đường duy nhất.

Đi học, tiếp cận kiến thức mới, và quan trọng hơn cả là hiểu ra mình thích nghiên cứu như thế nào. Không phải nghiên cứu để có bằng cấp hay danh hiệu, mà nghiên cứu vì sự tò mò thuần túy, vì niềm vui được khám phá những điều chưa biết, vì cảm giác được mở rộng tầm nhìn của chính mình.

Đi khám bệnh, và bất ngờ có thêm một người bạn mới - chính là bác sĩ của mình. Những buổi trò chuyện không chỉ về triệu chứng và phương pháp điều trị, mà còn là những lời an ủi tinh thần, vực dậy rất nhiều thứ trong mình, và dạy mình biết yêu thương cơ thể của chính mình - điều mà suốt nhiều năm qua mình đã quên mất.

Năm của sự chuyển hoá

Khác với nhiều người, năm số 9 của mình không phải là năm của những thành tựu rực rỡ hay những bước tiến vượt bậc. Mình cảm giác như đây là năm đổi mới tư duy và kết nối sâu sắc hơn với các mối quan hệ xung quanh. Năm mà mình không cần gì ngoài sự thảnh thơi và bình yên - hai thứ xa xỉ nhất đối với phiên bản trước đây của chính mình.

Đây là năm mà mình muốn được dựa vào ai đó, muốn được trở nên nhỏ bé và yếu đuối mà không cảm thấy tội lỗi hay xấu hổ. Năm mà mình học được rằng sức mạnh thực sự không phải là không bao giờ ngã, mà là biết đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã, và biết khi nào cần tìm đến ai đó để được nâng đỡ.

Có lẽ đây không phải là năm thất bại như mình vẫn nghĩ. Đây là năm mình học được cách sống chậm lại, cách yêu thương bản thân, cách buông bỏ những gì không còn phù hợp, và cách đón nhận những điều mới mẻ với tâm thế cởi mở hơn.

Tự nhiên mình nhớ khoảnh khắc khi 22 tuổi – lần đầu tiên trở thành gia đình của một ai đó. Khi 26 – lần đầu trở thành mẹ của một ai đó. Bây giờ thì… trở về đi chứ ha!

• Người ta cảm thấy ít hài lòng hơn nếu ngồi không;

• Sự nhàn rỗi không được xem là "thư giãn", mà là trạng thái vô nghĩa.

Nghiên cứu giải thích hai điều [ý nghĩa của lý thuyết]:

• Thói quen bận rộn có thể là một cơ chế tự bảo vệ để tránh sự trống rỗng và khủng hoảng hiện sinh (existential discomfort);

• Lý giải nguyên nhân một số người không thể "thư giãn" mà không thấy tội lỗi.

Ừ vì đó là mình - chính tôi - người muốn nghỉ việc full-time để có khoảng dừng chậm lại trong cuộc đời.

thích học

Ngay sau nghỉ việc, mình đã bắt đầu đi học lái xe, tiếng Anh, bắt đầu trở thành nghiên cứu sinh tiến sĩ & gần đây nhất là đăng ký học make-up sau khi hoàn tất sơ bộ khóa học lái xe.

Là một người sinh ra để làm kế hoạch nên lịch học của mình dường như kín hoàn toàn và dàn trải cho các khung giờ “tự học” ngay sau 1 ngày nghỉ việc.

Trước khi cuốn sách “Được học” viral bởi những vấn đề về bản dịch, thì mình đã đọc nó khá sớm khi vừa xuất bản, mình thích Tara - vì thấy chính mình trong đó. Dù sinh ra trong một gia đình cực đoan và không được đến trường, Tara vẫn tự học và đặt chân vào các ngôi trường danh giá bằng khả năng của mình. Cuốn sách đã cho mình hiểu việc học không chỉ là tri thức – mà là hành trình tự định nghĩa lại bản thân.

Giáo dục là con đường tự chữa lành và giải phóng cá nhân.

Trong vlog gần nhất của mình ở Đà Lạt, mình gần như “vỡ toang” bởi chất lượng cuộc sống và nguồn năng lượng không đủ để kiểm soát mọi thứ. Và như mọi lần khi cần “chữa” - thì việc HỌC luôn là giải pháp duy nhất và tốt nhất.

Đa phần mọi người thường sẽ bất ngờ vì mình học cao lên sau thạc sĩ, họ hỏi: “mục tiêu là gì?” - thực ra thì nó cũng như mọi lần bất thường khác trong cuộc đời của mình - học để tìm lại “một Hạnh Dung” vốn có.

khám phá ốc đảo khác

Ngày xưa, khi làm website để xây dựng nhân hiệu và duy trì hoạt động viết, mình đã phải tìm hiểu rất nhiều về hosting & domain [thật ra là rất chật vật], hoàn thiện xong thì mệt, thế là không tài nào sáng tạo nổi một chữ. Nghỉ việc - mình quyết tâm dời nhà về Substack để mọi thứ trở nên đơn giản hơn.

Giao diện tối giản.

Tạo bài viết dễ dàng.

Chỉ cần có domain.

Thế là trong năm nay, mình chỉ tốn 16$ duy trì domain + 50$ cho Substack để xài domain ngoài (suốt đời).

Lúc mà mình hủy gói hosting thì bạn Sales Manager có hỏi: “Chúng tôi có đang làm không tốt điều gì không?” - “À không, chỉ là tôi chuyển qua một nơi thân thiện hơn cho người viết.”

Những năm gần đây, mình nghĩ khác đi về Viết.

Muốn rèn luyện sáng tác.

Muốn ghi lại hành trình của tuổi trẻ.

Thú thật thì, mình không còn nghĩ đến tương lai hào nhoáng hay cố gắng xây dựng hình ảnh “cây viết chuyên nghiệp” như xưa.

Mục tiêu lớn nhất là lấp đầy chữ vào đảo hoang mà mình đã bỏ thí mấy năm trời.

đọc chữ kiếm tiền

Cuối tháng 6, mình nhận được lời mời biên tập & viết đặc tả cho một cuốn sách về Marketing sắp xuất bản. Trước kia, mình chủ yếu viết chấp bút hay viết theo yêu cầu, lần này ở một vai trò mới, mình đã rất háo hức chờ đợi.

Thật ra, mình rất muốn thử sức nhiều vai trò trong ngành viết chứ không dừng lại ở sáng tác. Đứng ở góc nhìn người đọc - việc nhìn nhận nội dung và hiệu chỉnh nó trở nên phù hợp, đó không chỉ là công việc làm ra tiền mà nó còn giúp bản thân mình khám phá sự đa dạng của ngành sách - cái ngành mà đôi khi người ngoài nhìn vào thật “nhàm chán”.

Ban đầu, mình thật sự không biết phải làm gì, thậm chí có nhiều câu mình thấy kỳ cục mà không dám sửa, nhưng sau đó mình đã hiểu rằng “người đọc morat” là người đi nhặt chữ, việc xử lý là điều nên làm trước khi cuốn sách chính thức in ấn.

Thời điểm mình viết bài này thì đã morat đến lần thứ 4 và đang hoàn thiện đặc tả. Dẫu mắt mình hoa đi sau mỗi lần xử lý (vì sách cũng gần 400 trang đó mọi người), công việc cũng là lần đầu nữa, nên mình đã rất vất vả để bắt đầu cũng như hoàn thành đúng tiến độ với Nhà xuất bản.

Nhưng cảm giác, vừa đọc bản thảo về lĩnh vực của mình, vừa nhận được thù lao quả thật rất “khác”.

Tròn một tháng, mình rời khỏi công việc sau 3 năm gắn bó, tưởng chừng như sẽ hóa thân thành chú gấu ngủ từ ngày này qua tuần nọ, luyện thâu đêm suốt sáng mấy bộ phim dài tập bỏ dở, sáng sáng thì tung tăng chạy bộ - đánh cầu lông cùng hội NHƯNG KHÔNG

Học lái xe xuyên suốt tối thứ 2 - 4 - 6

Học tiếng Anh tối thứ 3 -5

Học tiến sĩ cả ngày thứ 7 - CN

Làm bài tập miệt mài

Morat thâu đêm suốt sáng có những ngày đến 3h sáng

Đôi khi, mình cũng nhớ cảm giác bận rộn khi đi làm, họp hành - report - tranh biện, nhưng có lẽ sau cảm xúc rất “nhớ” mình lại “tận hưởng” giây phút thư thái không lo nghĩ: mỗi sáng nên mặc gì, đêm đến nghĩ xem việc gì chưa xong, hay điện thoại quăng bừa cũng không lo.

Ừ thì, cũng là bận ấy, bận của người nghỉ việc nó cũng hay ho.

Tuy nhiên, trong cuộc sống thực tế của người trưởng thành, đôi khi rõ ràng chưa chắc tốt, đầy đủ chưa chắc giúp ta giải quyết vấn đề. Lựa chọn chưa bao giờ là bài toán như chúng ta được học.

Năm 22 tuổi, sau khi ra trường, thay vì chờ gia đình sắp xếp công việc sáng đi làm 7 giờ, chiều ra về 4 giờ, tôi đã đưa ra đề nghị với bố mình là sẽ tự đi tìm việc mình yêu thích, nếu trong vòng 1 năm không thành công, tôi sẽ chấp nhận về quê và tự nguyện nghe theo mọi sự sắp đặt.

Năm 26 tuổi, đang đỉnh cao của sự nghiệp, tôi tin rằng mình nên bắt đầu làm mẹ, tôi nghĩ mọi thứ đã sẵn sàng, thế là tôi chọn sử dùng 9 tháng 10 ngày để mang thai và sinh con.

Khi con trai bắt đầu lớn dần và cần tôi nhiều hơn trong mọi khoảnh khắc, thì một bài toán khác lại được đặt ra và cần tôi giải chúng.

Vui lòng điều dấu (<), (>), (=) cho bài toán sau:

Công việc ……. Gia đình

Được - Mất

Hãy tưởng tượng bạn đang bước đi trên một sợi dây, một bên là sự nghiệp với những mục tiêu và tham vọng, bên kia là gia đình với những tình cảm và trách nhiệm. Bước chân nào cũng mang theo áp lực, sự căng thẳng và đôi khi là sự tội lỗi. Khi bạn dành thêm một giờ ở văn phòng, có thể là bạn đã bỏ lỡ một khoảnh khắc quý giá bên con cái. Ngược lại, khi bạn quyết định ở lại nhà, có thể bạn đang đánh đổi một cơ hội thăng tiến trong công việc.

Thực ra, không có công thức nào hoàn hảo cho sự cân bằng này. Có lẽ điều quan trọng hơn là học cách chấp nhận rằng chúng ta không thể có tất cả mọi thứ cùng một lúc. Sự lựa chọn nào cũng đi kèm với cái giá của nó, và điều cần làm là biết cách chấp nhận và trân trọng những giá trị mà mình đã chọn. Mỗi khoảnh khắc bên gia đình, mỗi thành công trong sự nghiệp đều là những mảnh ghép quý giá trong bức tranh cuộc sống của chúng ta.

Và thường trong những lúc như vậy, hãy thử so sánh cái bạn được và mất là gì nếu bạn chỉ lựa chọn một trong hai.

Cộng dồn - Lược bỏ

Khi vấn đề chưa được giải quyết và hoàn tất quy trình lựa chọn, bạn sẽ có xu hướng “dồn” mọi thứ sang một góc và né tránh nó. Giống như việc cộng dồn, từng chút một, cho đến khi cảm thấy không thể tiếp tục thì “kiệt sức” sẽ diễn ra. Những áp lực công việc, mâu thuẫn gia đình, và cả những nỗi lo toan vụn vặt hàng ngày, tất cả cùng nhau chất chồng lên, đè nặng.

Đôi khi, từ bỏ bớt đi không có nghĩa là chối bỏ trách nhiệm. Đó đơn giản chỉ là hành động chọn lọc điều quan trọng, buông bỏ thứ không cần thiết, để tinh thần và cơ thể được nhẹ nhàng hơn. Khi biết cách loại trừ, sẽ tạo ra không gian cho những điều mới mẻ, tích cực xuất hiện. Đó là hành động của sự can đảm, chấp nhận rằng chúng ta không thể làm hài lòng tất cả và không phải mọi thứ đều đáng để giữ lại.

Hãy lắng nghe chính mình, biết khi nào cần kiên nhẫn chịu đựng, khi nào cần dũng cảm loại trừ, để mỗi ngày trôi qua không chỉ là sự tồn tại, mà là những bước đi vững chắc trên con đường tìm kiếm sự cân bằng và hạnh phúc.

Hoàn hảo không phải là tiêu chí đánh giá

Cuộc sống không phải lúc nào cũng theo cái mà chúng ta vẽ ra trong đầu. Không phải mọi sự lựa chọn đều phải đúng và bám sát “đáp án”. Vì bạn không phải đề toán, và cũng không có “cô giáo cuộc sống” chấm điểm cho mọi hành vi và cảm xúc cá nhân.

Trong hành trình tìm kiếm sự cân bằng, hãy nhớ rằng không có đúng hay sai tuyệt đối. Điều quan trọng là chúng ta sống chân thành với bản thân, biết trân trọng những gì mình đang có và không ngừng học hỏi từ những điều không hoàn hảo. Mỗi ngày mới là một cơ hội để chúng ta lựa chọn lại, điều chỉnh lại hướng đi. Chính những lúc chấp nhận và đối mặt với sự “méo mó” mới thực sự khám phá ra sức mạnh nội tại và khả năng phục hồi đáng kinh ngạc của bản thân.

Những điều không hoàn hảo còn giúp chúng ta kết nối sâu sắc hơn với những người xung quanh. Khi chúng ta thừa nhận rằng mình cũng có lúc sai lầm và yếu đuối, chúng ta trở nên dễ gần hơn, dễ cảm thông và dễ được cảm thông hơn. Điều này tạo nên những mối quan hệ chân thật và bền vững, bởi lẽ mọi người đều cảm thấy an tâm khi biết rằng họ không phải là người duy nhất gặp khó khăn.

Và hơn hết, cuộc đời của bạn, vấn đề của bạn không ai đánh giá ngoài trừ bạn.